گوسفند افشاري كه يكي از منابع کلیدی ژنتيكي

چكيده: 
گوسفند افشاري كه يكي از منابع کلیدی ژنتيكي در بخش گوسفندان كشور بوده و صفات و خصوصيات توليدي بالقوه با ارزشي را دارا مي باشد , تاكنون زمینه بررسي دقيق كارشناسي قرار نگرفته است . و لذا كمتر منبعي را در بين ادبيات پرورش گوسفند ميتوان پيدا كرد كه خصوصيات فنوتيپي اين نژاد را مسئله بررسي و تحليل قرار داده باشد . 
گوسفند افشاري در وسعتي قريب به ۲۰۰۰۰ كيلومتر مربع در بين استان زنجان و قسمتي از استانهاي آذربايجان غربي , آذربايجان شرقي و كردستان پراكنده است . بيشترين جمعيت و حیطه اصلي پراكنش گوسفند افشاري در استان زنجان قرار گرفته هست كه دربرگیرنده ۶۵% از جمعيت گوسفندان استان و بالغ بريك ميليون رأس در منطقه پراكنش مي باشد . در داخل استان زنجان نيز شهرستان ماهنشان داراي بيشترين تعداد از اين جمعيت ا ست . 

آسیاب میکسر
خصوصيات 
فنوتيپي گوسفند افشاري : رنگ برنده در گوسفند ان بالغ قهوه اي متمايل به قرمز رنگ يكدست , سوای لكه با دامنه تغييرات از قهوه اي روشن تا قهوه اي تيره متمايل به سياه مي باشد و رنگ تن بره ها در بدو ولادت قهوه اي متمايل به سياه بوده و به تدريج با افزايش سن رنگ بدن روشن تر مي گردد . 
شكل عمومي گوشها به رخ افتاده و گرانقدر بوده , ليكن گوسفند افشاري نيم گوش و بدون گوش نيز در بين اين جمعيت ديده مي شود . 
چشمها از نگاه جانبي برجسته به نظر ميرسند و رنگ چیره چشمها به رنگ قهوه اي متمايل به قرمز رنگ درخشان مي باشد . 
قوچ و ميش هر دو فاقد شاخ مي باشند . 
در روي بيني قوچهـا اكثرا انحنـا وجود داراست و در ميشـها صـاف يا داراي انحنـاي كمـي وعظ می کرد ست . 
گردن در قوچها قوي و ضخيم بوده و در ميشها دراز و نازك مي باشد . 
دنبه در گوسفند افشاري دولپي بوده و به صورت سفر ه اي و پهن مي باشد . گوسفند افشاري جزو گوسفندان سنگين دنبه كشور محسوب مي گردد . دنبه در اين حيوان معمولا داراي شيب خاصي میباشد كه از ناحيه كمر حيوان شروع مي شود و موقعیت افتادگي را به دنبه مي دهد . دنبه در اين نژاد برخی تا پائينتر از مفصل خرگوشي نيز مي رسد ولي غالبا بالاي مفصل خرگوشي جای دارد . 
دنبالچه پوشيده ازپشم و سوای ذخيره چربي بوده و برجستگي دنبالچه از نماي جانبي چندان قابل مشاهده نيست . دنبالچه ممكن می باشد گاهي درازتر از دنبه باشد . 
گوسفند افشاري قسمتی از گوسفندان بلند قد محسوب مي گردد . و دست و پاي از ظرافت خاصي برخوردار می باشد كه حيوان را توانا به رویه پيمايي در كوهستان و بخش ها سنگلاخي مي نمايد . 
قوچ و ميش هر دو فاقد منگوله مي باشند .ولي واريته قزل افشار داراي منگوله مي باشد . 
مرحله پشت , گردن , دنبه و دنبالچه در اين حيوان غالبا پوشيده از پشم بوده , ليكن زير گردن , زير شكم , دست و پا و چهره فاقد پشم میباشد و از موهاي زبري كه رنگ آنان تيره تر از رنگ پشم حيوان هست پوشيده شده میباشد . از لحاظ كميت وكيفيت پشم در مقايسه با سايرگوسفندان بومي استان , گوناگون و از لحاظ ظرافت الياف با گوسفندان مغاني , قزل و بختياري شبیه بوده و داراي پشم ضخيمي مي باشد كه در صنعت قالي بافي استان از آن استعمال مي گردد . 

اشکال 
واريته هاي گوسفند افشاري : واريته 
قزل افشار لفظ قزل به معني قرمز رنگ سير متمايل به قهوه اي مي باشد .گوسفند قزل واريته اي از نژاد افشاري هست كه محل اصلي پراكنش آن استانهاي آذربايجان غربي وشرقي است,ولي درميان گله هاي موجود در استان زنجان نيز يافت مي شود , اين گوسفند داراي سري نسبتا بزرگتر از نژاد اصلي افشاري بوده وهمچنين داراي پشمها ضخيم خیس و كم پشت ترمي باشد . رنگ موي فیس ودست و پاقهوه اي تيره تا متمايل به سياه بوده و داراي دنبالچه می باشد كه در ابتدا قلبي شكل بوده و لبریز از چربي مي باشد . پشمهاي روي دنبه و زير شكم و زير گردن معمولا ريخته و قابل به کارگیری نيستند . اين واريته قدري سنگينتر از نژاد اصلي هست . نوعي از اين واريته كه رنگ آن تيره بوده و به سياهي گرايش دارد, بنام قره قزل دارای اسم و رسم میباشد . در اين مدل از گوسفندان گاهي پشم اکثر قسمتهاي بدن ريخته و تنها اندازه كمي در منطقه پشتي حيوان باقي مي ماند . دنبه معمولاپائينتراز مفصل خرگوشي قرار دارد . 
واريته 
قاشقا افشار واريته اي از نژاد افشاري بوده كه تقريبا تمامي خصوصيات اين نژاد را دارااست . ليكن روي پيشاني آن لكه سفيدي موجود هست . اين گوسفند را به وفور مي بضاعت و توان در بين گله هاي افشاري پيدا نمود . 
واريته 
قمر افشار اين واريته تقريبا تمامي خصوصيات اين نژاد را داراست . فقط تفاوت اين واريته با نژاد اصلي افشاري در رنگ پشم آن هست كه رنگي تقريبا متمايل به خاكستري دارد . 
واريته 
آق افشار در اين واريته كل رنگ بدن سفيد يك دست بدون لكه مي باشد . اما فراوانـي اين واريته كم مي باشد . و برخي اعتقاددارندكه اين رنگ حاصل انتقال ژن مغلوب آلبينيسم مي باشد , كه ولی نياز به تحقيق دارد . 
ويژگيهاي 
گوسفند وعظ می کرد فشاري : گستردگي 
وسيع و طبيعي گوسفند نژاد افشاري در سطح چهار استان زنجان , آذربايجان شرقي , آذربايجان غربي و كردستان علیل خصوصيات و ويژگيهاي یگانه اين نژاد مي باشد كه اهم آن ها بطور خلاصه عبارتند از : سرعت رویش بالاي اين نژاد بطوريكه جزء اولين مجموعه گوسفندان گوشتي و نیز رديف گوسفندان لري بختياري , ماكوئي و مغاني قرار گرفته میباشد . 
توليد شير عالی و پرچرب اين گوسفند كه بيشتربه مصرف تهيه انواع لبنيات و کالا هاي آن مي رسد, سبب ساز شده می باشد كه جزء گوسفندان دو منظوره گوشتي شيري نيز تقسيم بندي شود . 
سازگاري و عادت پذيري آن با شرايط آب و هوايي مناطق سردسير . 
توان رویکرد پيمايي و كوه پيمايي عالی اين نژاد بطوريكه توانا می باشد فاصله ۱۰۰ كيلومتري بين ييلاق و قشلاق را به راحتي طي نمايد . 
با لا به لا بودن نسبي دو قلوزايي اين نژاد نسبت به ساير نژادهاي گوسفند استان زنجان و كشور . 
مقاومت گوسفند افشاري در مقابل امراض انگلي داخلي و خارجي . 
بالا بودن ضريب تبديل و داشتن راندمان اقتصادي مطلوب . 

مرجع مقالات رسمی دام و طیور...